शुभकामना सन्देश — इ. गणेश शाह - पूर्वमन्त्री

विश्व बाँस दिवस २०८६ को अवसरमा नेपालमा बाँस वेबसाइटको शुभारम्भमा पूर्वमन्त्री इन्जिनियर गणेश साहको शुभकामना सन्देश।

नेपाल प्राकृतिक स्रोत, जैविक विविधता र स्थानीय ज्ञान-सीपका दृष्टिले समृद्ध देश हो। यसै प्राकृतिक सम्पदामध्ये बाँस हाम्रो समाज, संस्कृति, ग्रामीण अर्थतन्त्र र वातावरणसँग लामो समयदेखि जोडिएको बहुउपयोगी वनस्पति हो। यसको आर्थिक, औद्योगिक, वातावरणीय तथा सामाजिक सम्भावना अत्यन्त ठूलो भए पनि नेपालमा यसको व्यावसायिक विकास र उपयोग अझै अपेक्षाकृत प्रारम्भिक चरणमा रहेको छ।

बाँसलाई केवल परम्परागत सामग्रीका रूपमा हेर्ने दृष्टिकोणबाट माथि उठाउँदै यसलाई व्यावसायिक कृषि, रोजगारी, उद्यमशीलता, हरित उद्योग, वातावरण संरक्षण र स्थानीय आर्थिक विकासको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा विकास गर्न आवश्यक छ। विश्वका विभिन्न मुलुकले बाँसको उत्पादन, प्रशोधन, प्रविधि र बजारीकरणमार्फत उल्लेखनीय आर्थिक सम्भावना सिर्जना गरिरहेका छन्। नेपालले पनि आफ्नो भौगोलिक विविधता, अनुकूल हावापानी, उपलब्ध जमिन, स्थानीय सीप र प्राकृतिक स्रोतको सदुपयोग गर्दै बाँसमा आधारित दिगो अर्थतन्त्र निर्माण गर्न सक्छ।

यसका लागि सूचना, अनुसन्धान, प्रविधि, किसानको अनुभव, उद्यमीको अभ्यास, सरकारी नीति र बजारबीचको सम्बन्धलाई थप बलियो बनाउनुपर्छ। यही सन्दर्भमा बाँससम्बन्धी ज्ञान, सूचना र अनुभवलाई एउटै डिजिटल माध्यमबाट व्यवस्थित रूपमा प्रस्तुत गर्ने उद्देश्यसहित 'नेपालमा बाँस' वेबसाइटको स्थापना र सञ्चालनको पहललाई म महत्वपूर्ण र सकारात्मक प्रयासका रूपमा लिएको छु।

'नेपालमा बाँस' किसान, अनुसन्धानकर्ता, विद्यार्थी, उद्यमी, नीति निर्माता, स्थानीय सरकार तथा बाँस क्षेत्रमा रुचि राख्ने नयाँ पुस्ताबीच ज्ञान, सीप र अनुभव आदान-प्रदान गर्ने साझा मञ्च बन्न सकोस् भन्ने मेरो शुभेच्छा छ। बाँसको विकास केवल रोपण अभियानमा सीमित नभई उत्पादनदेखि प्रशोधन, मूल्य अभिवृद्धि, प्रविधि विकास, उद्योग स्थापना र बजार विस्तारसम्मको पूर्ण मूल्य शृंखला निर्माण गर्ने दिशामा अघि बढ्न आवश्यक छ।

जलवायु परिवर्तन र वातावरणीय संकटको वर्तमान अवस्थामा बाँसले भू-क्षय न्यूनीकरण, वातावरण संरक्षण, हरित उत्पादन तथा स्थानीय रोजगारी सिर्जनामा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउन सक्छ। त्यसैले बाँसलाई हरित अर्थतन्त्र र दिगो विकासको महत्वपूर्ण माध्यमका रूपमा राष्ट्रिय प्राथमिकतामा राख्दै यसको व्यावसायीकरण र प्रवर्द्धनमा जोड दिन आवश्यक छ।

आजको बाँस खेती भोलिको हरित उद्योग बन्न सक्छ, र आजको किसानको बाँस बगैंचा भोलिको रोजगारी तथा समृद्धिको आधार बन्न सक्छ। यस अभियानमा 'नेपालमा बाँस' वेबसाइटले तथ्यमा आधारित सूचना, अनुसन्धानमा आधारित ज्ञान तथा किसान र उद्यमीका वास्तविक अनुभवलाई प्राथमिकता दिँदै जिम्मेवार र विश्वसनीय डिजिटल मञ्चका रूपमा आफ्नो पहिचान स्थापित गर्ने विश्वास लिएको छु।

विश्व बाँस दिवस २०८६ को अवसरमा 'नेपालमा बाँस' वेबसाइटको औपचारिक शुभारम्भको तयारीप्रति हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछु। नेपालको बाँस क्षेत्रको विकास, प्रवर्द्धन र व्यावसायिकीकरणमा यस पहलले दीर्घकालीन योगदान पुर्‍याओस्। बाँसलाई कृषिदेखि उद्योगसम्म, परम्परादेखि प्रविधिसम्म र स्थानीय उत्पादनदेखि अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म जोड्ने प्रभावकारी माध्यमका रूपमा 'नेपालमा बाँस' सफल बनोस्।

'नेपालमा बाँस'को सफलताको हार्दिक शुभकामना।